Koncert świąteczny

Opis koncertu

Czas Bożego Narodzenia przybiera wiele odcieni. Dla wielu jest chwilą radosnej, religijnej refleksji, momentem szczególnej rodzinnej bliskości. Dla innych – okazją do ciepłych wspomnień czy po prostu świetlistym akcentem pośród zimy. Bywa, że ten okres budzi trudniejsze emocje, nie zawsze współbrzmiące z wszechobecną narracją o radości. Dlatego tak szczególne miejsce zajmuje w nim muzyka – przestrzeń, w której mogą spotkać się różne doświadczenia i wrażliwości. Od stuleci przynosi poczucie wspólnoty, ukojenie i znak nadziei, niezależnie od tego, w jaki sposób każdy z nas pojmuje sens tych dni.

Muzyczne tradycje Bożego Narodzenia są niezwykle bogate. Obejmują dawne śpiewy liturgiczne i paraliturgiczne o wczesnośredniowiecznej genezie, rozwijane przez stulecia w muzyce artystycznej – także polifonicznej: w formie motetów, później kantat i oratoriów. Sięgają aż po śpiewane we wspólnotach kolędy i liczne muzyczne obrazy świętej nocy, obecne w operze, musicalu czy filmie. W powszechnej świadomości to właśnie kolędy i pastorałki stały się sercem świątecznego repertuaru. Łączą prostotę melodii ze słowami teologicznej (ale też bardzo ludzkiej) refleksji o cudzie narodzin, macierzyństwie, trosce i nadziei.

Imponująca barokowym rozmachem handlowska Muzyka ogni sztucznych (z sicilianą La Paix – święcącą pokój zawarty w Akwizgranie w 1748, jakże i dziś wyczekiwany dla wielu rozdzierających świat konfliktów…), kunsztowne concerto grosso tego kompozytora, inspirowane stylem włoskim, oraz skrzący się blaskiem koncert trąbkowy Telemanna nie są bezpośrednio związane z tematyką Bożego Narodzenia. Wnoszą jednak do programu to, co w muzyce tego czasu szczególne: majestat i gaudium magnum – wielką radość. Wprost ze świętem łączy się natomiast urocza sinfonia otwierająca II część Oratorium bożonarodzeniowego Bacha. Przywołuje ona ewangeliczną scenę pokłonu pasterzy. Miękkie brzmienia altowo-tenorowych „pasterskich” obojów dialogują tu z „anielskimi” fletami, ponownie w pastoralnym pulsie siciliany. To jedno z najczulszych dźwiękowych przedstawień opromienionej pokojem nocy narodzenia Jezusa.

Druga część koncertu przenosi nas (głównie) w wiek XX, a bożonarodzeniowe melodie stają się tworzywem dla nowych, orkiestrowych dzieł. Carol Symphony Victora Hely’ego-Hutchinsona (1927) łączy klasyczną symfoniczną formę z wyjątkowo bogatą angielską tradycją kolęd – carols. W Wielkiej Brytanii utwór ten jest muzyczną ikoną świątecznego czasu, w Polsce jednak pozostaje niemal nieznany. Autor traktuje tu pieśniowe melodie (od łacińskiego Adeste Fideles po God Rest Ye Merry Gentlemen) jak rozbudowane symfoniczne tematy: rozwija je i przetwarza w pełnej blasku orkiestracji i późnoromantycznej ekspresji.

Inny Brytyjczyk, Patric Standford, w swojej późniejszej o pół wieku A Christmas Carol Symphony (1978) także stylizuje znane melodie kolęd z różnych epok. Doliczono się ponad tuzina: od szesnastowiecznej Deck the Halls po współczesną amerykańską We Wish You a Merry Christmas. Robi to jednakże w nieco odmiennej konwencji: jako olśniewające potpourri, przypominające rozmachem żywą, kalejdoskopowo zmienną muzykę filmową. Sam autor wspominał, że dzieło jest echem świątecznych zabaw z jego dziećmi, gdy improwizował im na fortepianie takie właśnie suity kolędowych melodii.

Winter Night (Sleigh Ride) to jedna z wczesnych miniatur orkiestrowych angielskiego neoromantyka Fredericka Deliusa, pomyślana jako część cyklu czterech poematów o porach roku (przetrwały trzy). Utwór powstał w Lipsku pod koniec lat 80. XIX wieku jako zaginiona później kompozycja fortepianowa Norwegischer Schlittenfahrt. Autor wspominał o jej wykonaniu podczas wigilijnego wieczoru w gronie norweskich przyjaciół: Edvarda Griega i Christiana Sindinga. Późniejszą wersję orkiestrową, nieukończoną przez kompozytora, zrekonstruował sir Thomas Beecham. Symfoniczna Winter Night urzeka subtelnością wizji zimowego, pogrążonego w tajemniczym blasku księżyca pejzażu, przez który mkną sanie, by zniknąć w oddali śnieżnej zadymki.

Jako finał wieczoru zabrzmi Fantasy on Christmas Carols w opracowaniu Christophera Palmera (1991). To efektowna, barwna suita motywów z muzyki filmowej i telewizyjnej Malcolma Arnolda, szczególnie ważnej postaci współczesnej muzyki angielskiej. Jest on autorem licznych dzieł koncertowych, scenicznych, ale też oscarowej muzyki do Mostu na rzece Kwai. Jego kompozycję opartą na carols z wieków od XV do XIX scalił Palmer w żywiołową orkiestrową fantazję – radosną i pełną czułości.

– Piotr Maculewicz

Dostępność wydarzenia

Miejsce: Audytorium Muzeum Polski

Adres: Audytorium Muzeum Historii Polski, ul. Gwardii 1, Warszawa
Dojazd:

Wejścia na Cytadelę dla pieszych:
– Brama Żoliborska, ul. Dymińska 13 – wejście dogodne dla osób z niepełnosprawnością ruchową;
– Brama Wiślana, wejście od Wybrzeża Gdyńskiego.

Wyjście z terenu Cytadeli po koncercie tylko przez:
– Brama Żoliborska, ul. Dymińska 13 – wejście dogodne dla osób z niepełnosprawnością ruchową;
– Brama Wiślana, na Wybrzeże Gdańskie (ul. Gwardii 1).

Najbliższe przystanki komunikacji miejskiej:

– przystanek Warszawa Gdańska lub Gen. Zajączka (ok. 1000m)  – dojazd metrem, autobusem, tramwajem (wejście przez Bramę Żoliborską);

Parking: Wjazd samochodem jest możliwy przez Bramę Wiślaną od strony Wybrzeża Gdyńskiego z bocznego pasa w kierunku Centrum. Należy zjechać z Wisłostrady przed skrzyżowaniem z ul. Krasińskiego. Jadąc ul. Krasińskiego należy wybrać prawy pas, kierunek Śródmieście/Mokotów/Ursynów. Wjazd znajduje się bezpośrednio za parkiem Fosa i ul. Stawki. 

Parking dla samochodów osobowych znajduje się na poziomie -1 i -2. Miejsca parkingowe po lewej stronie są najbliżej wejść do budynku Muzeum. Na każdym z poziomów, bezpośrednio przy wejściach do Muzeum są wyznaczone miejsca parkingowe dla osób z niepełnosprawnościami. Parking jest płatny. Do kasy i wejścia do audytorium dojdziesz schodami lub windą. Kieruj się na poziom 0.

Wejście główne:

Wejście do Muzeum Historii Polski znajduje się od strony Placu Gwardii. Drzwi wejściowe otwierają się automatycznie. W wejściu nie ma progów, osoby na wózku mogą wjechać bez przeszkód. Przestrzeń manewrowa przed wejściem ma ponad 2 metry.

W Muzeum nie ma progów, przestrzenie komunikacyjne są szerokie, bez barier architektonicznych. Komunikację pomiędzy piętrami zapewniają schody i windy.

Osoby z niepełnosprawnością ruchu

Dostępne są wybrane miejsca, rezerwację prowadzi Sinfonia Varsovia (do 7 dni przed wydarzeniem):  tel. (+48) 22 582 70 89 lub bilety@sinfoniavarsovia.org

Osoby z niepełnosprawnością słuchu

Pętla indukcyjna nie jest dostępna podczas wydarzenia.

Osoby z niepełnosprawnością wzroku

Możemy zapewnić asystę podczas wydarzenia (np. odebranie z najbliższego przystanku). Prosimy o kontakt najpóźniej 2 dni przed wydarzeniem: olga.curzydlo@sinfoniavarsovia.org lub 885 556 433

Kontakt: Jeśli masz pytania o dostępność wydarzenia – zachęcamy do kontaktu z koordynatorką dostępności: Olga Curzydło, mail: olga.curzydlo@sinfoniavarsovia.org tel./SMS 885 556 433

Partnerzy