15.08
niedziela / 16:00
2021
15.08.2021
niedziela / 16:00

Anna Maria Staśkiewicz, Radosław Soroka, Marcel Markowski, Bartosz Bednarczyk

Sinfonia Varsovia, ul. Grochowska 272, Warszawa
FestiwalKoncert kameralny

Wykonawcy

Anna Maria Staśkiewiczskrzypce  

Radosław Sorokaklarnet  

Marcel Markowskiwiolonczela  

Bartosz Bednarczyk fortepian  

 

Mariusz Gradowski prowadzenie  

Program [60']

Olivier MessiaenKwartet na koniec czasu

Mroźna zima 1940 roku. Obóz jeniecki VIII A. Wśród więźniów – Olivier Messiaen. Po wojnie okaże się, że to jeden z najważniejszych i najoryginalniejszych twórców XX wieku. Wśród dzieł, które przyniosą mu rozgłos, będzie Kwartet na koniec czasu skomponowany tam, w obozowej celi w Görlitz.

Motywacja? Chęć przetrwania, namiastka normalności. Inspiracja? Horror wojny i wrażenie Apokalipsy, zorza polarna nad obozem i głodowe wizje Messiaena z Aniołem, wieszczącym koniec czasu. Ich połączenie z wrażeniami dźwiękowymi było tak silne, że zakomponowanie utworu zajęło Messiaenowi zaledwie trzy miesiące.

Co pomogło? Pozory Konwencji Genewskiej, życzliwy oficer Carl A. Brüll i polscy współwięźniowie, którzy stworzyli Messiaenowi miejsce i warunki do pracy. I szczęście: w obozie było czterech muzyków, przypadkowo znalazły się też cztery instrumenty. Stąd niecodzienna obsada Kwartetu: skrzypce, klarnet, wiolonczela i fortepian (wtedy pianino z zepsutą klawiaturą).

Kwartet to cykl ośmiu części: czterech w pełnej obsadzie, tria bez fortepianu, dwóch partii solo – skrzypiec oraz wiolonczeli – z towarzyszeniem fortepianu oraz sola klarnetowego. Mistyczna poezja tytułów części pomaga w odbiorze metafizycznej muzyki, wyrażającej chrześcijańską wiarę w sens istnienia. Zmieniają się konteksty i zagrożenia, ale wyrażona przez Messiaena wiara w ostateczny tryumf ducha sprawia, że ten dawny, zdawałoby się, utwór jest dla słuchaczy i muzyków wciąż bliski. Tak jest od 80 lat, od premiery, która miała miejsce 15 stycznia 1941 roku, w stalagu, w samym środku wojny.

Mariusz Gradowski

Sponsorzy

Patroni medialni